Aspir Yağı Nedir? Aspir Yağı Ne İşe Fayda? faydaları Nelerdir?

Elif

New member
16 Haz 2021
130
0
0
Bir şişe salata sosu üstündeki materyal listesini okuduysanız ve ortasında aspir yağı olduğunu gördüyseniz, “aspir yağı nedir” diye merak etmiş olabilirsiniz. Aspir yağı kullanım alanları – bir çiçek mi, bir zerzevat mi? Aspir yağının sıhhate faydaları var mı?

Aspir Yağı Nedir?

Aspir, evvela batı Great Plains bölgelerinde yetiştirilen yıllık geniş yapraklı bir yağlı tohum mahsulüdür. Mahsul birinci vakit içinderda 1925’te çoğaltıldı, lakin yetersiz yağ içeriğine sahip olduğu bulundu. daha sonraki senelerda, artan yağ düzeyleri içeren yeni aspir çeşitleri geliştirildi. Aspir yağının yüksek konsantrasyondaki fazlacalu doymamış yağları, beslenme uzmanlarının fazlacalu doymamış yağ asitlerinin kıymetini lanse ettiği 1970’lerde onu son derece tanınan hale getirdi.

Parlak turuncu çiçekleri binlerce yıldır bir boya ve safran yerine kullanılmıştır ve aspir çekirdekleri, tüm yemeklik yağlar içinde en yüksek oldukcalu doymamış yağ konsantrasyonuna (yüzde 75 ila 82) sahip bir yağa preslenebilir.

Aspir yağı nereden geliyor?

Aspirin hakikaten de bir çiçeği vardır, lakin bitkinin tohumlarından preslenen yağ için yetiştirilir. Aspir, çok yüksek sıcaklıklara sahip kurak bölgelerde yetişir. Bu şartlar, çiçeklerin erken sonbaharda tohuma gitmesini sağlar. Hasat edilen her çiçekte 15 ila 30 tohum bulunur. Ülkemizde en çok aspir üretimi İç Anadolu Bölgesinde yapılmakta olup, vilayet bazında ise Ankara, Şanlıurfa ve Eskişehir vilayet bazında birinci sıralarda yer almaktadır. Aspir üretimi yapılan öteki vilayetler ise Konya, Kırıkkale, Aksaray, Muş, Kayseri, Yozgat, Amasya, Afyon ve Karaman’dır. Ülkemiz aspir üretiminin yüzde 55’ini yaklaşık 25 bin ton üretimi ile Ankara karşılamaktadır. Türkiye’de yıllar geçtikçe üretimi artan ve tohumlarından kaliteli yemeklik yağ elde edilen aspirden, 2023 yılında ise 2 milyon ton yağ üretilmesi hedefleniyor.

Aspir ( Carthamus tinctorius ) en eski kültür bitkilerinden biridir ve On İkinci Hanedanlık periyoduna ilişkin dokumalarda ve firavun Tutankhamun’un mezarını süsleyen aspir çelenklerinde eski Mısır’a kadar uzanır.

İki çeşit aspir vardır. Birinci çeşit, tekli doymamış yağ asitleri yahut oleik asit bakımından yüksek yağ üretir. İkinci çeşit ise linoleik asit ismi verilen yüksek pek oldukçalu doymamış yağ konsantrasyonuna sahiptir. Her iki çeşit de başka bitkisel yağ cinslerine kıyasla doymuş yağ asitlerinde fazlaca düşüktür.

Aspir Yağının yararları

Üretilen aspirlerin birden fazla yaklaşık %75 oranında linoleik asit içerir. Bu ölçü mısır, soya fasulyesi, pamuk tohumu, yer fıstığı yahut zeytinyağından kıymetli ölçüde daha yüksektir. Bilim adamları, oldukcalu doymamış asitlerde yüksek olan linoleik asidin kolesterolü ve buna bağlı kalp ve dolanım problemlerini azaltmaya yardımcı olup olmayacağı konusunda uyuşmazlık arasındaler.

Lakin araştırmalar, aspir yağındaki yüksek düzeylerde omega-9 yağ asitlerinin bedenin bağışıklık sistemini güzelleştirdiğini ve LDL yahut “kötü” kolesterolü düşürdüğünü göstermiştir. Ne yazık ki, aspir, bedeni özgür radikallerden koruyan bir antioksidan olan yüksek seviyede E vitamini içermez.

Oku:


Aspir Yağı Yemek Pişirmek İçin Sağlıklı Bir Yağ mı?

Amerikan Kalp Derneği , kalp hastalıklarını önlemek ve kolesterol düzeylerini yönetmek için aspir yağı ve zeytinyağı üzere doymuş yağ oranı düşük yağlarla yemek pişirmeyi önerir. Çoklu doymamış yağlar pişirme sırasında oksitlenmeye (parçalanmaya) dönüştüğünden, yüksek oleik, rafine aspir yağı, tavada kızartma üzere yüksek ısıda pişirme için daha güzel bir seçimdir.

Aspir Yağı Kullanım Alanları

Aspir, orjinal olarak kırmızı ve sarı boyaların üretiminde kullanılan çiçekler için yetiştirildi. Günümüzde aspir, yağ, yemeklik (tohumun preslenmesinden geriye kalan) ve kuş yemi için yetiştirilmektedir. Aspir, yüksek bir duman noktasına sahiptir, bu da derin kızartma için kullanmak için yeterli bir yağ olduğu manasına gelir. Aspirin kendine has bir tadı yoktur, bu da onu salata soslarında yağ olarak faydalı kılar. Yalnızca nötr bir tada sahip olmakla kalmaz, bununla birlikte buzdolabında öteki yağlar üzere katılaşmaz.

Yüksek fazlacalu doymamış yağ içeriği, aspir yağının soğutulduğunda bile sıvı kalması manasına gelir ve bu da neredeyse tatsız bitkisel yağı salata sosları ve başka soğuk mezeler için güzel bir seçenek haline getirir.

Endüstriyel yağ olarak beyaz ve açık renkli boyalarda kullanılır. Öteki bitkisel yağlar üzere, aspir yağı da dizel yakıt yerine kullanılabilir, fakat yağın işlenmesindeki masraflar, gerçekçi bir biçimde kullanılmasını maliyetli hale getirir.

Oku:


Aspir Yağı ile Yemek Pişirmenin 3 İpucu

  1. Unlu mamullerde olduğu üzere nötr bir tat istediğinizde rafine aspir yağı kullanın.
  2. Kızartma ve öbür yüksek ısı uygulamaları için yüksek oleikli aspir yağı kullanın.
  3. Aspir yağı daha düşük sıcaklıklarda sıvı kaldığından, buzdolabında saklayabilir yahut soğutulmuş salata sosları yapmak için kullanabilirsiniz.
Dikkat : Bu makalenin içeriği sadece bilgi hedeflidir. RASTGELE bir bitkiyi yahut bitkiyi tıbbi gayelerle yahut öteki bir biçimde kullanmadan yahut yutmadan evvel, tavsiye için lütfen bir doktora yahut tıbbi bir bitki uzmanına danışın.