Enerjinizi değiştiremeyeceğiniz gerçeklerle kavga etmek yerine değiştirebileceğiniz adımlara yöneltmek, daha işlevsel bir sakinlik anlayışı oluşturur.
5. Ailede, İşte ve İlişkilerde Sakinliğin Gücü
Sakinlik en çok yakın ilişkilerimizde sınanır. Çünkü bizi en iyi tanıyan kişiler, bazen en hassas noktalarımıza da dokunabilir.
İş yerinde yöneticinizin haksız olduğunu düşündüğünüz bir eleştiri yaptığını varsayalım. O anda öfkelenmeniz doğaldır. Ancak hemen karşılık vermek yerine eleştirinin hangi kısmının somut verilere dayandığını sorabilirsiniz.
“Bu sonuca hangi örneklerden hareketle ulaştınız? Benim değerlendirmem biraz farklı; isterseniz birlikte inceleyelim.”
Bu ifade hem kendinizi savunmanızı hem de konuşmayı kişisel bir çatışmaya dönüştürmemenizi sağlar.
Aile içinde ise mesele bazen çok daha basit ama bir o kadar hassastır. Örneğin ev işlerinin sürekli aynı kişinin üzerine kaldığını düşünelim. Bu durum zamanla kırgınlığa ve öfkeye dönüşebilir.
Sürekli susup bir gün bütün geçmişi masaya dökmek yerine beklentileri açıkça konuşmak daha yararlı olabilir. “Bana hiç yardım etmiyorsun!” demek yerine “Ev işlerinin çoğunu tek başıma üstlendiğimi hissediyorum. Görevleri birlikte paylaşabilir miyiz?” demek, çözüm için daha fazla alan açar.
Burada önemli olan, sakinliğin sorunu örtbas etmek için kullanılmamasıdır. İnsanlar bazen tartışma çıkmasın diye ihtiyaçlarını dile getirmez. Fakat ifade edilmeyen her sorun kendiliğinden çözülmez.
Sağlıklı sakinlik, hem kendi duygularımızı hem de karşımızdaki insanın bakış açısını dikkate alabilmektir. Bu, herkesin aynı fikirde olması demek değildir. Bazen iki insan anlaşamaz ama yine de birbirine saygılı davranabilir.
Peki sizce bir ilişkide en önemli beceri hangisidir: Tartışmayı kazanmak mı, yoksa tartışmanın sonunda birbirinizi daha iyi anlamak mı?
6. Sakin İnsanların Yaptığı Ama Pek Fark Edilmeyen Şeyler
Sakin insanları uzaktan izlediğimizde onların her durumda kontrollü olduğunu düşünebiliriz. Ancak çoğu zaman gördüğümüz şey, doğuştan gelen bir üstünlük değil, zaman içinde öğrenilmiş alışkanlıklardır.
Örneğin sakin bir insan her tartışmaya katılmayabilir. Çünkü her fikri düzeltmek zorunda olmadığını öğrenmiştir. Birinin kendisi hakkında yanlış düşünmesi rahatsız edici olabilir ama her yanlış anlaşılmayı ortadan kaldırmak için saatlerce uğraşmak da yorucudur.
Bununla birlikte sakin insanlar gerektiğinde konuşmayı da bilir. Sürekli alttan almak, haksızlığı görmezden gelmek veya başkalarının sınır ihlallerine izin vermek sakinliğin göstergesi değildir.
Bazen en sakin cümle, oldukça net bir cümledir:
“Bu şekilde konuşulduğunda sohbeti sürdürmek istemiyorum. İkimiz de daha sakin olduğumuzda devam edebiliriz.”
Bu yaklaşım hem sınır koyar hem de karşı tarafı aşağılamaz.
Bir başka önemli alışkanlık da olayları kişisel algılamadan önce alternatif açıklamaları değerlendirmektir. Arkadaşınız mesajınıza geç cevap verdiğinde sizi önemsemediğini düşünebilirsiniz. Oysa yoğun bir gün geçiriyor, telefonu yanında değil veya kendi sorunlarıyla uğraşıyor olabilir.
Elbette her davranışa masum bir açıklama bulmak zorunda değilsiniz. Ancak tek bir olaydan kesin bir sonuç çıkarmak yerine örüntülere bakmak daha sağlıklıdır.
Bir insanın sizi sürekli görmezden gelmesiyle bir gün geç cevap vermesi aynı şey değildir.
Sakinlik, olayları küçümsemek değil, onları olduklarından daha büyük veya daha küçük görmeden değerlendirebilmektir.
7. Her Zaman Sakin Olmaya Çalışmak da Yorucu Olabilir
Burada önemli bir ayrıntıyı unutmamak gerekir: İnsan sürekli sakin olmak zorunda değildir.
Üzülebiliriz, sinirlenebiliriz, korkabiliriz ve bazen kendimizi ifade etmekte zorlanabiliriz. Bu duyguların ortaya çıkması başarısız olduğumuz anlamına gelmez.
Özellikle uzun süreli stres altında olan birinin kendisinden her durumda kusursuz bir öz denetim beklemesi, gereksiz bir baskı yaratabilir. Duyguların varlığını kabul etmek, onları sağlıklı biçimde yönetmenin ilk adımlarından biridir.
Örneğin zor bir gün geçirdiniz ve eve geldiğinizde küçük bir olay yüzünden beklediğinizden daha sert tepki verdiniz. Sonrasında kendinizi suçlamak yerine neyin sizi bu noktaya getirdiğini değerlendirebilirsiniz.
Yeterince dinlenmediniz mi? Gün içinde söylemek isteyip de sustuğunuz şeyler mi birikti? Bir konuda kendinizi çaresiz mi hissettiniz?
Bu sorular, aynı olayın tekrarında farklı davranabilmeniz için ipuçları sunabilir.
Öfke çok sık yaşanıyor, ilişkilerinize zarar veriyor veya günlük hayatınızı belirgin biçimde zorlaştırıyorsa bir ruh sağlığı uzmanından destek almak da yararlı olabilir. Profesyonel yardım almak, insanın kendisini yönetemediğinin değil, sorunlarını çözmek için bilinçli bir adım attığının göstergesidir.
Kendimize karşı anlayışlı olmak, başkalarına karşı daha dengeli davranmamızı da kolaylaştırabilir.
8. Forumdaşlara Küçük Bir Sakinlik Deneyi
Şimdi konuyu biraz da forum kültürüne taşıyalım. Hepimizin mutlaka bir sakinlik sınavı vardır. Kiminin sınavı trafikte önüne kıran sürücüdür, kimininki bitmek bilmeyen toplantılar, kimininki de aile grubuna her sabah gönderilen günaydın mesajları ve yanında üç tane hareketli çiçek görselidir!
Ama asıl mesele, bu olaylara nasıl tepki verdiğimizdir.
Kendinize bir hafta boyunca küçük bir deney yapmayı öneriyorum. Sinirlendiğiniz her durumda hemen cevap vermek yerine kısa bir ara verin. Ardından üç şeyi düşünün:
- Beni asıl rahatsız eden şey neydi?
- Olay hakkında bildiğim gerçekler neler, yaptığım varsayımlar neler?
- Hem kendime hem de karşımdaki kişiye saygılı kalarak nasıl bir tepki verebilirim?
Bir hafta sonunda hangi durumlarda daha çabuk gerildiğinizi fark edebilirsiniz. Belki asıl sorununuz trafiktir. Belki de sürekli başkalarının beklentilerini karşılamaya çalışmaktır. Belki de dinlenmeye ihtiyacınız vardır ama bunu kendinize bile itiraf etmiyorsunuzdur.
Küçük bir gözlem, bazen büyük bir farkındalığın başlangıcı olabilir.
Üstelik bu deneyin amacı hiç sinirlenmemek değildir. Amaç, otomatik tepkilerimizi fark ederek seçim yapabileceğimiz bir alan oluşturmaktır.
9. Sonuç: Sakinlik Bir Karakter Yarışı Değil, Geliştirilebilir Bir Beceridir
Sakin olmak, hayatın bütün sorunlarını çözmez. Trafiği açmaz, zamları durdurmaz, iş yerindeki bütün anlaşmazlıkları ortadan kaldırmaz ve yanlış kişiye gönderdiğiniz mesajı sihirli biçimde geri getirmez.
Fakat sorunlarla nasıl başa çıktığımızı değiştirebilir.
Sakinlik; duyguları tanımayı, düşünmeden tepki vermemeyi, gerektiğinde sınır koymayı, başkalarını dinlemeyi ve kendi ihtiyaçlarımızı fark etmeyi kapsar. Bazen stratejik bir plan yapmayı, bazen empati kurmayı, bazen de hiçbir şeyi o anda çözmeye çalışmadan dinlenmeyi gerektirir.
Kadınların veya erkeklerin tek bir davranış biçimine sahip olduğunu varsaymak yerine insanların farklı deneyimlerinden öğrenmek çok daha değerlidir. Kimisi kriz anında hemen çözüm üretir, kimisi ortamın duygusal havasını fark eder, kimisi de her ikisini birden yapar. Asıl beceri, ihtiyaca göre doğru yaklaşımı seçebilmektir.
Belki de sakinliğin en güzel tanımı şudur: Her şeyi kontrol etmek değil, kontrol edemediğimiz şeyler karşısında kendimizi kaybetmemeyi öğrenmek.
Şimdi söz sizde forumdaşlar!
Sizi en çok ne sinirlendiriyor ve o anda sakin kalmak için ne yapıyorsunuz? Hiç sonradan pişman olduğunuz bir tepki verip aynı olay yaşandığında bu kez daha olgun davranabildiniz mi? Yoksa sakinliğinizi korumak için geliştirdiğiniz, çevrenizdekilerin de öğrenmesini istediğiniz özel bir yönteminiz mi var?
Belki birinizin trafikte uyguladığı yöntem, diğerinin iş yerindeki gerginliğini azaltacak. Belki bir başkasının ilişkisinde işe yarayan iletişim biçimi, başka birinin hayatına dokunacak.
Sonuçta hepimiz aynı hayatın farklı sınavlarına giriyoruz. Kimi sınavdan yüksek not alıyor, kimi bütün soruları boş bırakıp çıkıyor, kimi de sınav kâğıdının arkasına “Hocam, bu sorunun cevabı hayata bağlı.” yazıyor!
Önemli olan, her seferinde kusursuz olmak değil; yaşadıklarımızdan bir şey öğrenerek bir sonraki sınava biraz daha hazırlıklı girmek.
5. Ailede, İşte ve İlişkilerde Sakinliğin Gücü
Sakinlik en çok yakın ilişkilerimizde sınanır. Çünkü bizi en iyi tanıyan kişiler, bazen en hassas noktalarımıza da dokunabilir.
İş yerinde yöneticinizin haksız olduğunu düşündüğünüz bir eleştiri yaptığını varsayalım. O anda öfkelenmeniz doğaldır. Ancak hemen karşılık vermek yerine eleştirinin hangi kısmının somut verilere dayandığını sorabilirsiniz.
“Bu sonuca hangi örneklerden hareketle ulaştınız? Benim değerlendirmem biraz farklı; isterseniz birlikte inceleyelim.”
Bu ifade hem kendinizi savunmanızı hem de konuşmayı kişisel bir çatışmaya dönüştürmemenizi sağlar.
Aile içinde ise mesele bazen çok daha basit ama bir o kadar hassastır. Örneğin ev işlerinin sürekli aynı kişinin üzerine kaldığını düşünelim. Bu durum zamanla kırgınlığa ve öfkeye dönüşebilir.
Sürekli susup bir gün bütün geçmişi masaya dökmek yerine beklentileri açıkça konuşmak daha yararlı olabilir. “Bana hiç yardım etmiyorsun!” demek yerine “Ev işlerinin çoğunu tek başıma üstlendiğimi hissediyorum. Görevleri birlikte paylaşabilir miyiz?” demek, çözüm için daha fazla alan açar.
Burada önemli olan, sakinliğin sorunu örtbas etmek için kullanılmamasıdır. İnsanlar bazen tartışma çıkmasın diye ihtiyaçlarını dile getirmez. Fakat ifade edilmeyen her sorun kendiliğinden çözülmez.
Sağlıklı sakinlik, hem kendi duygularımızı hem de karşımızdaki insanın bakış açısını dikkate alabilmektir. Bu, herkesin aynı fikirde olması demek değildir. Bazen iki insan anlaşamaz ama yine de birbirine saygılı davranabilir.
Peki sizce bir ilişkide en önemli beceri hangisidir: Tartışmayı kazanmak mı, yoksa tartışmanın sonunda birbirinizi daha iyi anlamak mı?
6. Sakin İnsanların Yaptığı Ama Pek Fark Edilmeyen Şeyler
Sakin insanları uzaktan izlediğimizde onların her durumda kontrollü olduğunu düşünebiliriz. Ancak çoğu zaman gördüğümüz şey, doğuştan gelen bir üstünlük değil, zaman içinde öğrenilmiş alışkanlıklardır.
Örneğin sakin bir insan her tartışmaya katılmayabilir. Çünkü her fikri düzeltmek zorunda olmadığını öğrenmiştir. Birinin kendisi hakkında yanlış düşünmesi rahatsız edici olabilir ama her yanlış anlaşılmayı ortadan kaldırmak için saatlerce uğraşmak da yorucudur.
Bununla birlikte sakin insanlar gerektiğinde konuşmayı da bilir. Sürekli alttan almak, haksızlığı görmezden gelmek veya başkalarının sınır ihlallerine izin vermek sakinliğin göstergesi değildir.
Bazen en sakin cümle, oldukça net bir cümledir:
“Bu şekilde konuşulduğunda sohbeti sürdürmek istemiyorum. İkimiz de daha sakin olduğumuzda devam edebiliriz.”
Bu yaklaşım hem sınır koyar hem de karşı tarafı aşağılamaz.
Bir başka önemli alışkanlık da olayları kişisel algılamadan önce alternatif açıklamaları değerlendirmektir. Arkadaşınız mesajınıza geç cevap verdiğinde sizi önemsemediğini düşünebilirsiniz. Oysa yoğun bir gün geçiriyor, telefonu yanında değil veya kendi sorunlarıyla uğraşıyor olabilir.
Elbette her davranışa masum bir açıklama bulmak zorunda değilsiniz. Ancak tek bir olaydan kesin bir sonuç çıkarmak yerine örüntülere bakmak daha sağlıklıdır.
Bir insanın sizi sürekli görmezden gelmesiyle bir gün geç cevap vermesi aynı şey değildir.
Sakinlik, olayları küçümsemek değil, onları olduklarından daha büyük veya daha küçük görmeden değerlendirebilmektir.
7. Her Zaman Sakin Olmaya Çalışmak da Yorucu Olabilir
Burada önemli bir ayrıntıyı unutmamak gerekir: İnsan sürekli sakin olmak zorunda değildir.
Üzülebiliriz, sinirlenebiliriz, korkabiliriz ve bazen kendimizi ifade etmekte zorlanabiliriz. Bu duyguların ortaya çıkması başarısız olduğumuz anlamına gelmez.
Özellikle uzun süreli stres altında olan birinin kendisinden her durumda kusursuz bir öz denetim beklemesi, gereksiz bir baskı yaratabilir. Duyguların varlığını kabul etmek, onları sağlıklı biçimde yönetmenin ilk adımlarından biridir.
Örneğin zor bir gün geçirdiniz ve eve geldiğinizde küçük bir olay yüzünden beklediğinizden daha sert tepki verdiniz. Sonrasında kendinizi suçlamak yerine neyin sizi bu noktaya getirdiğini değerlendirebilirsiniz.
Yeterince dinlenmediniz mi? Gün içinde söylemek isteyip de sustuğunuz şeyler mi birikti? Bir konuda kendinizi çaresiz mi hissettiniz?
Bu sorular, aynı olayın tekrarında farklı davranabilmeniz için ipuçları sunabilir.
Öfke çok sık yaşanıyor, ilişkilerinize zarar veriyor veya günlük hayatınızı belirgin biçimde zorlaştırıyorsa bir ruh sağlığı uzmanından destek almak da yararlı olabilir. Profesyonel yardım almak, insanın kendisini yönetemediğinin değil, sorunlarını çözmek için bilinçli bir adım attığının göstergesidir.
Kendimize karşı anlayışlı olmak, başkalarına karşı daha dengeli davranmamızı da kolaylaştırabilir.
8. Forumdaşlara Küçük Bir Sakinlik Deneyi
Şimdi konuyu biraz da forum kültürüne taşıyalım. Hepimizin mutlaka bir sakinlik sınavı vardır. Kiminin sınavı trafikte önüne kıran sürücüdür, kimininki bitmek bilmeyen toplantılar, kimininki de aile grubuna her sabah gönderilen günaydın mesajları ve yanında üç tane hareketli çiçek görselidir!
Ama asıl mesele, bu olaylara nasıl tepki verdiğimizdir.
Kendinize bir hafta boyunca küçük bir deney yapmayı öneriyorum. Sinirlendiğiniz her durumda hemen cevap vermek yerine kısa bir ara verin. Ardından üç şeyi düşünün:
- Beni asıl rahatsız eden şey neydi?
- Olay hakkında bildiğim gerçekler neler, yaptığım varsayımlar neler?
- Hem kendime hem de karşımdaki kişiye saygılı kalarak nasıl bir tepki verebilirim?
Bir hafta sonunda hangi durumlarda daha çabuk gerildiğinizi fark edebilirsiniz. Belki asıl sorununuz trafiktir. Belki de sürekli başkalarının beklentilerini karşılamaya çalışmaktır. Belki de dinlenmeye ihtiyacınız vardır ama bunu kendinize bile itiraf etmiyorsunuzdur.
Küçük bir gözlem, bazen büyük bir farkındalığın başlangıcı olabilir.
Üstelik bu deneyin amacı hiç sinirlenmemek değildir. Amaç, otomatik tepkilerimizi fark ederek seçim yapabileceğimiz bir alan oluşturmaktır.
9. Sonuç: Sakinlik Bir Karakter Yarışı Değil, Geliştirilebilir Bir Beceridir
Sakin olmak, hayatın bütün sorunlarını çözmez. Trafiği açmaz, zamları durdurmaz, iş yerindeki bütün anlaşmazlıkları ortadan kaldırmaz ve yanlış kişiye gönderdiğiniz mesajı sihirli biçimde geri getirmez.
Fakat sorunlarla nasıl başa çıktığımızı değiştirebilir.
Sakinlik; duyguları tanımayı, düşünmeden tepki vermemeyi, gerektiğinde sınır koymayı, başkalarını dinlemeyi ve kendi ihtiyaçlarımızı fark etmeyi kapsar. Bazen stratejik bir plan yapmayı, bazen empati kurmayı, bazen de hiçbir şeyi o anda çözmeye çalışmadan dinlenmeyi gerektirir.
Kadınların veya erkeklerin tek bir davranış biçimine sahip olduğunu varsaymak yerine insanların farklı deneyimlerinden öğrenmek çok daha değerlidir. Kimisi kriz anında hemen çözüm üretir, kimisi ortamın duygusal havasını fark eder, kimisi de her ikisini birden yapar. Asıl beceri, ihtiyaca göre doğru yaklaşımı seçebilmektir.
Belki de sakinliğin en güzel tanımı şudur: Her şeyi kontrol etmek değil, kontrol edemediğimiz şeyler karşısında kendimizi kaybetmemeyi öğrenmek.
Şimdi söz sizde forumdaşlar!
Sizi en çok ne sinirlendiriyor ve o anda sakin kalmak için ne yapıyorsunuz? Hiç sonradan pişman olduğunuz bir tepki verip aynı olay yaşandığında bu kez daha olgun davranabildiniz mi? Yoksa sakinliğinizi korumak için geliştirdiğiniz, çevrenizdekilerin de öğrenmesini istediğiniz özel bir yönteminiz mi var?
Belki birinizin trafikte uyguladığı yöntem, diğerinin iş yerindeki gerginliğini azaltacak. Belki bir başkasının ilişkisinde işe yarayan iletişim biçimi, başka birinin hayatına dokunacak.
Sonuçta hepimiz aynı hayatın farklı sınavlarına giriyoruz. Kimi sınavdan yüksek not alıyor, kimi bütün soruları boş bırakıp çıkıyor, kimi de sınav kâğıdının arkasına “Hocam, bu sorunun cevabı hayata bağlı.” yazıyor!
Önemli olan, her seferinde kusursuz olmak değil; yaşadıklarımızdan bir şey öğrenerek bir sonraki sınava biraz daha hazırlıklı girmek.